20.8.04

Wrth Eglwys Pilleth (Bryn-Glas, Maesyfed)

Dyma'r gerdd gyntaf a ddaeth i'r meddwl ar ôl gwylio'r rhaglen 'Battlefield Britain' am ymgyrch Owain Glyn-dŵr. Mae'r gerdd o'r gyfrol 'Y Llafn Golau', a'r awdur yw Vernon Jones.

Wrth Eglwys Pilleth
(Bryn-Glas Maesyfed)


Ym mlaenau gwlad Maelienydd
Mae hen ffald i glymu'n Ffydd,
Eglwys i Fair rhwng gweiriau
Anghysbell gangell heb gau.
Diwair dyst y mynd a'r dod
Ym merw'r ffin, mawr ei phennod.

Yn ei hunfan mae'r henfan
A'i chred maith a'i chariad mam,
Yn drist ei hynafol drem
Ar wâl fel hanner helem.
Deil i hidlo o'i hydlan
Hen rawn yr hil ar ein rhan.

Gwelwn dyst i fflam Glyn-dŵr
Cyn y cweir i'r concwerwr:
"Glain y Glyn" a'i gelanedd
Ym Mryn Glas a'r mirain gledd,
Lle bu cigfrain ar leiniau
Ger y waun yn rhwygo'r iau.

Ôl cledd ni welir heddiw -
Y mae'r fro yn falm ar friw;
Daear hau ein brwydyr yw
I adfer hyder ydyw.
Er ei ffawd hi ddyry ffydd
Mileniwm ym Maelienydd.