26.9.04

Englyn y Sul - 26.09.2004

Englyn wedi'i fenthyg o furiau'r Annedd. Mei Mac sydd bia'r englyn. Fy rheswm am ddewis yr englyn hwn ydy'r sicrwydd yn y llinell olaf - mor syml, ond eto'n arbennig o effeithiol.

Yfory

Hwyrach y daw â gwrachod, - neu'n hwyrach

Daw â chariad hynod,

hwyrach y daw â Herod,

ond myn Duw y mae o'n dod.

Awelon

Dyma gopi ar-lein o "gerdd" fuddugol Aled Jones Williams am y goron yn Eisteddfod Tyddewi, 2002.

Yn bersonol, dydw i ddim yn meddwl llawer o'r gerdd.
Efallai mai fi sydd yn rhy dwp i ddeall mawredd y gerdd neu rywbeth tebyg, ond wrth drio edrych heibio 'gimics' y coma mewn bocs a llinellau yn siap giât, dydw i ddim yn cael fy effeithio gan y gerdd.

Fel dramodydd, mae Aled Jones Williams yn serenu - gweler archifau Sibrydion - ond, er nad ydw i'n agos at ei athrylith geiriol ef, dydw i ddim yn credu ei fod yn fardd o bell ffordd.

19.9.04

Englyn y Sul - 19.09.2004

Rydw i'n ffan mawr iawn o genre yr 'Englyn Gwael' (gweler isod am enghreifftiau), ac mae fy englyn i'r Cranc yn driw i'r traddodiad hwn.

Y Cranc

Un erioed am yr adar - yw y Cranc

O! Un craff ochrgamgar:

Priodi'n chwil yn Llanilar,

Rob y cranc, Rebeca'r iâr.


12.9.04

Englyn y Sul - 12.09.2004

Englyn affwysol o wael (a dienw) sydd gen i'r wythnos hon. Er mor wael yw'r englyn yma, dwi'n meddwl y byddai'n anodd iawn ei wella - beth arall y medrwch chi ddweud am gath?!

Cath

Un ffel iawn sy'n hoff o lâth - neu bysgod,

Mewn basged mae'n dwmpath.

Un ddel na nofia ddwylath,

Un sy'n ofni ci yw Cath.


9.9.04

Englyn Canol yr Wythnos - 09.09.04

Englyn gan y bardd Ceri Wyn Jones sydd gen i'r tro hwn. Mae'r englyn yn cael ei adrodd o safbwynt pry cop yn siarad â naturiaethwr. Dwi'n hoff o'r ddau air cyfansawdd yn y drydedd llinell yn enwedig.

'Beauty is in the eye of the beholder'

Y rhith hud o wyrth edau - a weli,

Ond fe welaf innau

Garcharwisg y frodwisg frau

Yn gadwynog o denau.


5.9.04

Englyn y Sul - 05.09.2004

Mae'r Englyn y dydd Sul hwn yn dod o'r gyfrol fechan 'Deg Marc!' o'r gyfres Pigion 2000. Gweithiau o Ymrysonau'r Genedlaethol a hawliodd ddeg, chwech neu pedwar marc (o dan yr hen system sgorio) sydd yma. Mae'r Englyn dwi wedi'i ddewis wedi'i gyfansoddi gan y Prifardd Twm Morys. Mae'r llinell olaf yn gampwaith.

Hen Gariad

Mae twrw ei henw hi - yn 'y mhen

Ac mae hynny'n profi

Bod y weiren heb dorri:

Mae'i henw'n fom ynof i.


2.9.04

Englyn Canol yr Wythnos - 02.09.2004

Mae'r englyn hwn yn mynd â ni yn ôl mewn amser i ddyddiau Robert ap Gwilym Ddu. Mae'r englyn yn cael ei dyfynnu yn Anghenion y Gynghanedd gan Alan Llwyd fel enghraifft o Englyn Epigramatig. Dwi'n hoff o'r llinell olaf, sy'n cysylltu yn ôl i'r Eisteddfod Genedlaethol eleni, gyda Tir Neb yn destun cystadleuaeth y Gadair.

Anobaith

Er cwyno lawer canwaith - a gweled

Twyll y galon ddiffaith;

Ni fyn Duw o fewn y daith

Droi neb i dir anobaith.